Duurzaam renoveren in de bak

Written by Ingrid Roefs
10 dec 2019

Om de hoek van Vondelpark en Concertgebouw, tussen de statige Vondelstraat en de razend drukke Overtoom, ligt de Hollandsche Manege. Als je niet weet dat ze er ligt, rijd je er zó aan voorbij. Maar 
 eenmaal binnen, kijk je je ogen uit. Wat een prachtige plek, wat een rijke historie en wat een rust, daar tussen de paarden! Voor uitvoerder Werner Glanz en voorman-timmerlieden Koen van der Eng en Robert Taekema is deze wondere wereld dagelijkse kost.

 

De Hollandsche Manege in Amsterdam is de oudste rijschool van Nederland en stamt al uit 1744. Toen nog op een andere plek. De huidige manege, een rijksmonument, werd gebouwd in 1882 naar voorbeeld van de Spaanse rijschool in Wenen. Het gebouw heeft een rijkelijk versierd interieur, met veel ijzer en glas in de kap.

Achterstallig

Werner legt uit: “Wij houden ons hier voornamelijk bezig met het opknappen van achterstallig onderhoud en onvakkundig uitgevoerde ingrepen van vorige renovaties.” Koen knikt: “Wat je bijvoorbeeld veel ziet, is houtrot. Dat hebben ze in vorige renovaties niet diep genoeg weggehaald, waardoor het rottingsproces onder de aangebrachte plamuur- en verflagen door heeft kunnen gaan. Aan ons  de taak om al dat houtwerk nu góed te herstellen, zodat het weer een jaar of 20 meekan.” Rob: “Een mooi onderdeel is daarnaast het herstellen van de Vestibule, hier aan de Vondelstraatzijde. Daar kwam een prachtig gevelbeeldhouwwerk tevoorschijn, wat we nu weer in volle glorie in beeld brengen."

Snoepwinkel

Het werken tussen paarden brengt af en toe best grappige gebeurtenissen met zich mee, vertelt Koen: “Komen we  hier ’s ochtends aan, blijkt er de avond ervoor net niet goed afgesloten te zijn, staan al die paarden zich ‘in de snoepwinkel’ te goed te doen aan het voer.” Rob: “En ook voor de rest is het hartstikke leuk om hiero tussen die beessies te werken.” Lachend: “Want één ding is zeker: het is over het algemeen makkelijker werken met paarden dan met mensen!”

 

In gebruik

Werner vult aan: “In onze planning houden we ook rekening met het rooster van de manege. Alles loopt hier tijdens de renovatie namelijk normaal door. Dus zijn er paardrijlessen in één of beide Rijbanen? Dan gaan wij gewoon even ergens anders aan het werk. Moeten we aan het werk om de boxen, ofwel de paardenstallen aan te pakken? Dan zetten we de paarden gewoon even een stukkie verderop. Dit gaat echter altijd in goed overleg met de manegehouder, waardoor het prima werkbaar blijft.” 

Paardenwelzijn

Een van de meest zichtbare veranderingen was het aanpassen van die boxen. Koen: “Vanwege het paardenwelzijn, moesten de boxen tweemaal zo groot worden. Ook moesten de losse kettingen als afsluiting van de hokken worden vervangen door degelijke boxdeuren. Daarvoor zijn prachtige poortachtige deuren van staal gemaakt in de stijl van de bestaande boxkammen [wanden, red.]. Zo staan de paarden er weer knap bij.”

Duurzaam en circulair

Werner: “Er worden ook aardig wat mooie duurzame maatregelen getroffen. Ik denk dat dit nergens in Amsterdam op zo’n grote schaal gebeurt. Zo zijn er bijvoorbeeld – door een andere partij – 492 zonnepanelen op de manege gelegd, waar wij vervolgens twee luchtwarmtepompen op hebben aangesloten. Deze verwarmen het hele pand. Daarnaast hebben we het plafond van de foyer geïsoleerd met gerecycled materiaal, gemaakt van oude kranten: de zogenoemde cellulose vlokken. Een prachtig product. Boven de hooizolder en stallen hebben we verder een woning en kantoor gecreëerd, waarbij we de vloer hebben geïsoleerd zodat er geen warmte verloren gaat. Dit alles hebben we zó gedaan, dat de kapconstructie mooi in het zicht is gebleven. Tot slot hebben we de historische elementen die we uit de oude stallen hebben gehaald, hergebruikt in de nieuwe stallen, zodat ook die bewaard zijn gebleven.”

Opdrachtgever: Stadsherstel Amsterdam | Architect: Architectenbureau J. van Stigt

Fotografie: Arjen Veldt