Arjen Witjes, natuursteenspecialist en projectleider, schreef een uitgebreid artikel over deze nieuwe manier van werken en de resultaten die dat opleverde in beide projecten. Het artikel verscheen in de syllabus behorende bij de Natuursteendagen van WTA Nederland-Vlaanderen.
De Eusebiustoren: van onhaalbaar naar uitvoerbaar
Bij de Eusebiustoren bleek een traditionele aanpak te leiden tot forse budgetoverschrijdingen. Door gezamenlijk onderzoek te doen naar de oorzaken van natuursteenschade en alle betrokken partijen vanaf het begin samen te laten werken, ontstond een efficiënter restauratieproces.
Onderzoek wees onder meer uit dat scheurvorming samenhing met de bewerkingsmethode van het natuursteen en dat de verankering van stenen onvoldoende was. Deze inzichten maakten een slimmer restauratieplan mogelijk.
Bij de Eusebiuskerk resulteerde deze werkwijze in een kostenbesparing van circa 10% ten opzichte van de oorspronkelijke raming.
De Domtoren: leren door slim te faseren
Bij de restauratie van de Domtoren werd de lean-aanpak verder verfijnd. Het project werd opgeknipt in kleine, overzichtelijke fasen, waardoor ervaringen uit eerdere fases direct konden worden toegepast in volgende delen van het werk. Traditioneel wordt een dergelijke restauratie van boven naar beneden uitgevoerd. Bij de Domtoren pakten we gevel voor gevel aan. Bij elke gevel pasten we de geleerde lessen uit de vorige, identieke gevel toe. Hierdoor nam de productiviteit toe - per fase versnelde de planning - en werden risico's geminimaliseerd.
Daarnaast werd voor ieder element een digitaal registratiesysteem ontwikkeld, waarmee exact werd vastgelegd welke steen werd hersteld, vervangen of behouden. Dit leverde niet alleen efficiency tijdens de restauratie op, maar vormt ook een waardevolle basis voor toekomstig onderhoud.
Bij de Domtoren werd enkele maanden tijdswinst gerealiseerd zonder concessies aan de kwaliteit.