Ontmoet de makers van het nieuwe Huis73
Het bruist op de bouwplaats aan de Hinthamerstraat in Den Bosch. Overal in het complex zijn vaklieden aan het werk. Schilders hier, interieurbouwers daar, de installateur boven, timmerlieden beneden. Op dit soort drukke momenten lopen hier wel 120 mensen rond. Allemaal werken ze toe én kijken ze uit naar het eindresultaat.
5 mei 2026 - De feestelijke opening van Huis73 voor cultuur en educatie staat gepland op 22 mei aanstaande. De laatste loodjes zijn in zicht na bijna twee jaar bouwen aan de Hinthamerstraat 72 en 74. Drie vakmannen, Michel, René en Vincent, laten het werk eventjes los en lopen een rondje langs hun noeste arbeid.
Inboeten
Steenhouwer Michel werkt aan de voorgevel van 72 (voormalige Bibliotheek, het linker bouwdeel) aan de Hinthamerstraat. “Kijk, hier heb ik scheuren in de gevelblokken hersteld. Soms door de scheuren af te smeren. Maar in deze natuurstenen waterslag heb ik RVS draadeinden door het blok verlijmd om de scheur bij elkaar te houden.” Bij de grote, houten voordeur wijst hij op de omlijsting van natuursteen. “Hier zat ooit een intercom. Na verwijdering bleven gaten in de natuursteen achter. Dat herstellen is echt precisiewerk”, vertelt hij trots. “Eerst het beschadigde stuk uit de steen hakken. Daarna het gat inboeten met een nieuw, exact passend blok steen.”
Langs de gevel lopen we naar de ingang van 74 (voorheen de Muzerije, het rechter bouwdeel). Daar vertelt timmerman René over zijn werk. ”Uit deze monumentale voordeur is alle hang- en sluitwerk verwijderd omdat er een elektronisch systeem in komt. Ik heb alle gaten die daardoor achterbleven ingeboet met nieuwe stukken hout. Nu is de deur weer een geheel van hout, en kan het nieuwe systeem worden ingefreesd en gemonteerd.”
Inboetwerk natuurstenen omlijsting entree nr. 72.
Inboetwerk houten voordeur entree nr. 74.
Trappenhuis
We lopen verder naar binnen naar de overdekte binnenplaats van 74. Je ziet meteen de nieuwe houten beplating tegen het ovalen blok. Dat zal de akoestiek flink verbeteren in deze ruimte met glazen overkapping. Er ontbreekt ook iets in deze ruimte: het glazen trappenhuis met de lift. “Ja, die hebben we volledig verwijderd, een hele ingreep” vertelt Vincent, werkorganisator op het project. Hij begeleidde de sloop, de nieuwe draagconstructie en de opbouw van de nieuwe trappen in dit deel van het gebouw. “De glazen toren stond in de weg voor de nieuwe doorgangen van 74 naar 72. Door deze constructieve ingreep worden de twee gebouwen met elkaar verbonden.”
Binnentuin
Via de nieuwe doorgang komen we uit op de binnenplaats van 72 waar de bibliotheek nauwelijks nog is te herkennen. “De jaren ‘80 overkapping was erg rot en is gesloopt”, vertelt Vincent. “Een nieuwe overkapping is ontworpen, maar slechts over de helft van de binnenplaats. De andere helft blijft nu open, een publieke buitenruimte toegankelijk vanaf de Hinthamerstraat.” Een onlangs geplante grote boom siert deze nieuwe binnentuin.
Gevel Hinthamerstraat 72
Zicht op de vernieuwde binnenplaats van nr. 74.
Timmerman René aan het werk in de nieuwe overkapping van de binnenplaats van nr. 72.
Mooi timmerwerk
De nieuwe overkapping is opgebouwd uit stalen kolommen en hout. Houten liggers en unieke kanaalplaten van hout. “Houten kanaalplaten, die had ik nog nooit eerder gezien”, zegt timmerman René. In dit project komt overal mooi timmerwerk voorbij, vindt hij. “Van oude dakspanten herstellen en luchtgommen tot kozijnen aanhelen en stijlen verlengen. In nieuwbouw ben je als timmerman veel bezig met het monteren van prefab elementen. In monumenten zoals hier mag je werken aan details in de oorspronkelijke houten elementen. Daarbij is kwaliteit erg belangrijk.”
Leermeester-gezel
Het project leent zich daarom goed om jonge leerlingen het timmervak te leren. “Rafaëllo (18) werkt vier dagen per week onder mijn hoede en één dag per week gaat hij naar school", vertelt René. “Mooi om als leermeester de jonge generatie te kunnen begeleiden, op te leiden en te beoordelen. Rafaëllo is enthousiast en heeft afgelopen jaar al veel geleerd over materialen, gereedschap en technieken. Hij werkt inmiddels al behoorlijk zelfstandig aan verschillende klussen.”
Michel wordt enthousiast van de geschuurde, betonnen vloer in de nieuwe overkapping van 72. ”Het lijkt op granito, maar dan in een modern jasje, met grote natuurstenen kiezels erin.” Bijzonder was de apparatuur waarmee het bedrijf deze vloer maakte, vindt hij. Met een op afstand bestuurbare schuurmachine. “Dat zag er heel makkelijk uit, zo kan ik het ook!” lacht hij. Op het dak van de overkapping is een dakterras gerealiseerd. Vincent wijst op de stenen bankjes daar. “Die worden nog afgewerkt met de houten tredes van trappen die we binnen hebben verwijderd. We gooien niks zomaar weg.”
Geschuurde betonnen vloer met kiezels.
Werkorganisator Vincent in de historische zolderverdieping van Hinthamerstraat 72.
We lopen samen verder omhoog door het gebouw en komen aan op de zolderverdieping van nr. 72. “Eerst was het hier volgebouwd met kleine kantoortjes voor het personeel van Huis73”, vertelt Vincent. “Nu zijn de muren verwijderd zodat de prachtige historische kapconstructie zichtbaar is. We hebben het dak op de oude spanten volledig vernieuwd en geïsoleerd. En daarna de oude pannen er weer opgelegd. Van binnen en buiten zie je niet dat we er zijn geweest, dat is restaureren.”
De interieurbouwer legt de laatste hand aan de kasten en meubels in deze ruimte. “Deze plek wordt nu een leeszaal. Fijn dat deze indrukwekkende ruimte vanaf nu voor het publiek toegankelijk is.”
Vincent van Lamoen, werkorganisator Nico de Bont | TBI
Vincent is geboren in Den Bosch en keerde voor zijn studie Bouwkunde terug naar de stad. Huis73 is heel bekend in zijn familie. De oudtante van Vincent's moeder zat nog in het Oude Mannen en Vrouwenhuis. Zijn vrouw komt wekelijks in de bibliotheek. Van haar begreep Vincent dat er een verbouwing op stapel stond en hij solliciteerde direct bij Nico de Bont. “Het is mooi werk om een eeuwenoud monument een nieuwe toekomst te kunnen geven.”
René Groothuis, timmerman en leermeester Hazenberg | TBI
Als geboren Bosschenaar heeft René in zijn jeugd vaak de bibliotheek bezocht. Hij werkt nu zo'n 33 jaar als timmerman bij Hazenberg, het zusterbedrijf van Nico de Bont, waar hij veel werkt aan transformatieprojecten zoals Huis73 en het Groot Tuighuis in Den Bosch. René begeleidt jonge leerlingen om het timmervak te leren in de praktijk. “Leuk dat Huis73 een openbaar gebouw is. En ik kan zelf ook nog eens langskomen om het werk te bekijken.”
Michel Koetze, natuursteensteller Nico de Bont | TBI
Michel uit Utrecht is een echte natuursteenman. Hij werkte als steenhouwer jarenlang aan de Sint Jan in Den Bosch, waar hij Nico de Bont leerde kennen. Van het Noordertransept heeft hij zo'n beetje alle stenen in zijn handen gehad. Toen Nico de Bont de Domtoren in Utrecht ging restaureren, maakte hij de switch. In projecten herstelt hij ter plaatse beschadigde stenen of demonteert grote blokken om ergens anders te laten restaureren of reproduceren. “Ik vind bij Huis73 vooral de fusie van de twee heel verschillende gebouwen met die nieuwe doorgangen erg geslaagd.”