Restauratie Fort Hoofddijk

Projectinformatie

Project Fort Hoofddijk
Locatie Utrecht
Opdrachtgever Universtiteit Utrecht
Architect Monumentenwacht Utrecht

De vakmannen van Nico de Bont hebben de restauratie van Fort Hoofddijk ter hand genomen. Het speciale team forten & vestingwerken heeft het slechte metsel- en voegwerk vervangen en de natuurstenen sluitstenen vervangen.

De vele deuren en luiken die het Fort bezit zijn gereconstrueerd naar oorspronkelijk ontwerp uit 1879. Voor het schilderwerk zijn zelfs de historische kleuren volgens de oude bestekken uitgevoerd. Ook de ophangpunten voor de scharnieren zijn door ons hersteld.

Op en rondom Fort Hoofddijk liggen de Botanische Tuinen die onderdeel zijn van de Universiteit Utrecht. In de tuinen leeft een grote collectie planten uit de hele wereld. De bomvrije bergplaatsen voor het geschut zorgen voor een hoogteverschil waardoor de grootste rotstuin van Nederland op deze plaats kon worden aangelegd. 

Historie

 Het Fort Hoofddijk is in 1877 – 1879 ten oosten van Utrecht gebouwd als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Als gevolg van de vooruitgang in geschut en explosieven was de fortenkring die in de jaren '20 van de 19e eeuw rond Utrecht was gebouwd verouderd geraakt, en werd er in de jaren zeventig van de 19e eeuw een nieuwe vooruitgeschoven kring van forten rond de stad aangelegd.

Fort Hoofddijk werd in de derde bouwfase van de Nieuwe Hollandse Waterlinie gebouwd. Het maakte deel uit van de zogenoemde tweede, vooruitgeschoven, fortenkring rondom Utrecht die toen op zo’n 3500 à 4000 meter van de toenmalige stadsrand lag. Het Fort omvat onder meer een bomvrije kazerne en drie remises. De bomvrije kazerne A is gemaakt van bakstenen en telt twee verdiepingen. In de gevel is een stichtingssteen met het jaartal 1879. De kazerne is voorzien van een dikke aarddekking, zodat het metselwerk niet werd blootgesteld aan directe treffers. Alleen de keelzijde is onbedekt. Het interieur omvat zware gemetselde gewelven. De kazerne is via een poterne verbonden met de aan de frontzijde ervan gelegen bomvrije remise/munitiedepot B. Deze remise is in dezelfde tijd gebouwd, maar heeft een verdieping. Net als de kazerne is ook dit gebouw aan drie zijden en bovenop van een dikke aarddekking voorzien, zodat het metselwerk niet direct door vijandelijke granaten werd getroffen. De oorspronkelijke fortwachterswoning ten zuiden van de toegang van het fort is gesloopt.