Restauratie Waalse kerk Amsterdam

Projectinformatie

Project Waalse Kerk
Locatie Amsterdam
Opdrachtgever De Waalse Kerk
Architect Verlaan & Bouwstra Architecten

De Waalse kerk ligt midden in het historische hart van Amsterdam, aan het Walenpleintje bij de Oudezijds Achterburgwal. Om de Waalse kerk te behouden voor de toekomst is onderhoud aan dit monumentale pand noodzakelijk. Nico de Bont voert in 2018 en 2019 dit onderhoud uit. 

Kerk in gebruik

Omdat de kerk het hele jaar door intensief gebruikt wordt– naast de wekelijkse kerkdiensten – voor concerten, Franse taallessen, maatschappelijke themabijeenkomsten en evenementen, vinden de werkzaamheden plaats rondom en in de vakantieperiode.

Voor de opdrachtgever is dit een iets rustigere tijd. In deze periode zijn er soms nog evenementen in de kerk, maar samen met de opdrachtgever worden dan de werkzaamheden afgestemd, zodat zo min mogelijk hinder ontstaat voor de gebruikers.

Samen met de architect is voorafgaand aan de werkzaamheden een gedegen eigen opname gemaakt met als leidraad het rapport van de Monumentenwacht. Onze werkzaamheden bestaan o.a. uit:

Onderhoud 2018

Onderhoudswerkzaamheden zijn uitgevoerd aan de noordgevel en de achtergevels van de consistorie. Het metselwerk en voegwerk is hierbij hersteld, verder is het lood-en zinkwerk nagelopen en is het houtwerk compleet overgeschilderd. Het door vocht beschadigd stucwerk in het interieur is hersteld.
Speciale aandacht is geschonken aan het in de kerk aanwezige monumentale orgel. We hebben dit orgel extra beschermd zodat het stof tijdens de uitvoering van onze werkzaamheden het orgel niet binnen kon dringen.
De noodverlichting en dimbaarheid van de verlichting is aangepast aan de hedendaagse eisen en wensen.
Jaarlijks wordt het houtimitatie schilderwerk van het interieur van de kerk nagelopen, zodat dit ook keurig onderhouden blijft.

Onderhoud 2019

Dit jaar staat het onderhoud aan de westgevel, oostgevel en de zuidgevel van de kerk op de planning. Daarnaast wordt de voorgevel van de consistorie aangepakt. Ook hier wordt, net als vorig jaar, het loodgieterswerk nagelopen. Hetzelfde geldt voor het metsel- en voegwerk. Ook wordt al het houtwerk van deze fase geschilderd.
Het herstel van het orgelgebint staat op de planning. Hier zit bruinrot in, en dit zal met behoud van zoveel mogelijk van het oorspronkelijke materiaal,  waar nodig hersteld worden.

Historie van het pand

De kerk
De Waalse Kerk te Amsterdam stamt uit 1409. Oorspronkelijk was het gebouw de kapel van het Paulusbroederklooster. Na de Alteratie van 1578 werd de kerk overgedragen aan de Franstalige protestantse vluchtelingen uit de Zuidelijke Nederlanden en is sindsdien een protestantse kerk.
Het pleintje voor de kerk werd in de volksmond Walenpleintje genoemd en heet sinds 1976 ook officieel zo. Het adres van de kerk is Walenpleintje 159; de huisnummering volgt nog steeds dat van de Oudezijds Achterburgwal.

Het orgel
In het jaar 1680 leverde de Gentse orgelmaker Nicolaas Langlez de Waalse Kerk haar eerste orgel. Hiervan zijn de kas (met datum 1680) en een aantal registers bewaard gebleven. Het orgel voldeed blijkbaar niet, want in de daaropvolgende jaren werd er veel aan gesleuteld. Uiteindelijk kreeg Christian Müller, die het orgel vanaf 1722 in onderhoud had, in 1733 de opdracht een geheel nieuw orgel te maken, dat al in 1734 werd opgeleverd. Müller vernieuwde de windladen, het mechaniek, de klavieren en de windvoorziening. Het orgel kreeg een zelfstandig pedaal, waarvoor Müller een nieuwe kas bouwde achter het hoofdwerk, bovenop het balgenhuis. Om het pedaalwerk voldoende 'uitspraak' te geven maakte hij een luik in de zoldering van de kas, dat met een touw te bedienen was. Bij de restauratie van 1965 werd dit mechaniek in zijn oorspronkelijke staat hersteld.

Bronnen: Website Waalse kerk; Wikipedia.

Meer weten over de geschiedenis, het orgel en de activiteiten in De Waalse kerk?

Ga naar de website